Deneyim Artı Belgeye Dönüşüyor

Mesleğinde yıllarını vermiş ancak belgesi olmayanlar için Milli Eğitim Bakanlığı'nın yayınladığı genelge ile başvuru süreçleri netlik kazandı. İşte isteyenlerin ustalık ve usta öğreticilik belgesi almak için izlemesi gereken adımlar.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) aracılığıyla iş dünyasına iletilen son yazı, mesleki deneyimi olan ancak resmi bir yeterlilik belgesine sahip olmayan binlerce çalışan için kritik bir rehber niteliği taşıyor. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından açıklanan usul ve esaslar, ustalık ve usta öğreticilik belgelerine ulaşmak isteyenlerin yol haritasını belirliyor.

Kimler, Hangi Şartlarla Usta Olabilir?

MEB'in mevzuatı, mesleğinde uzun yıllar çalışmış kişilere doğrudan sınav hakkı tanıyor. Buna göre:

• 5 Yıl Deneyim Yeterli: 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu uyarınca, kalfalık belgesi olan ve mesleğinde fiilen en az beş yıl çalışmış olanlar, herhangi bir kursa katılma zorunluluğu olmaksızın doğrudan ustalık sınavına girebiliyor.
• SGK ve Vergi Kaydı Kanıt Kabul Ediliyor: Bu beş yıllık çalışma süresini kanıtlamak için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prim dökümü, Bağ-Kur belgesi veya vergi mükellefi olunduğuna dair belgeler yeterli sayılıyor.

Usta Öğretici Belgesi İçin Gerekenler

Ustalık belgesini alan veya zaten bu yeterliliğe sahip olan kişilerin, eğitim vermek için "Usta Öğreticilik Belgesi"ne ihtiyacı bulunuyor. Bu belgeyi almanın koşulları ise şu şekilde:

• İş Pedagojisi Eğitimi Şart: Ustalık yeterliğine sahip olanların, MEB tarafından düzenlenen "İş Pedagojisi" kurslarını başarıyla tamamlaması gerekiyor.
• 10 Yıl Deneyime Doğrudan Sınav Hakkı: Mesleğinde toplamda en az on yıl çalıştığını belgeleyebilenler ise kursa katılmadan, doğrudan iş pedagojisi sınavına girme hakkı elde ediyor.
• 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 28'inci maddesine göre, "Kalfalık yeterliğini kazanmış ve mesleğinde en az beş yıl çalışmış olanlar doğrudan ustalık sınavlarına katılabilirler. Bu sınavları başarıyla tamamlayanlara ustalık belgesi verilir."
• Aynı Kanunun 31'inci maddesine göre, "Ustalık yeterliğini kazanmış olanlar Bakanlıkça açılacak iş pedagojisi kurslarını başarıyla tamamladıklarında usta öğreticilik belgesi almaya hak kazanırlar.  Ayrıca, ustalık yeterliğini kazanmış olup mesleğinde en az on yıl çalıştığını belgeleyenler, iş pedagojisi kursu sınavına doğrudan katılabilirler."
•  MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 70/A maddesine göre, "Ustalık/işyeri açma belgesine, dört yıllık mesleki ve teknik ortaöğretim diplomasına veya en az ön lisans diplomasına sahip olanlar iş pedagojisi kursuna katılabilirler. Kurs uzaktan eğitimle yapılabilir, sınavları e-Sınav şeklinde uygulanabilir."
• MEB Önceki Öğrenmelerin Tanınması, Denklik ve Ölçme Değerlendirme İşlemleri Yönergesi'nin 7'nci maddesine göre ise, "Mesleğinde en az beş yıl çalıştığını Sosyal Güvenlik Kurumu veya Bağ-Kur belgeleriyle ve vergi mükellefiyet belgesiyle kanıtlayanlar ustalık sınavlarına alınırlar." hükümleri yer almaktadır.

Eğitim ve Sınav Kolaylığı: Uzaktan Eğitim ve e-Sınav Müjdesi

MEB, süreci kolaylaştırmak için modern yöntemleri devreye aldı. Buna göre:

• İş pedagojisi eğitimleri, artık uzaktan eğitim yoluyla alınabiliyor. Bu, çalışanlar için zaman ve mekandan bağımsız büyük bir kolaylık sağlıyor.
• Sınavlar ise e-Sınav formatında, dijital ortamda yapılabiliyor.

Ayrıca, ustalık belgesi, işyeri açma belgesi, dört yıllık mesleki lise diploması veya ön lisans/lisans mezuniyeti olanlar da iş pedagojisi kursuna doğrudan katılabiliyor.

Başvurular Nereye Yapılacak?

Tüm bu şartları taşıyan ve belgelerini almak isteyen ilgili vatandaşların, başvurularını ikamet ettikleri il veya ilçelerde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Mesleki Eğitim Merkezleri'ne yapması gerekiyor. Gerekli sınavları başarıyla tamamlayan adaylar, ustalık ve/veya usta öğreticilik belgelerine kavuşabilecek.