Haber kuruluşlarıyla anlaşma zorunluluğu

Avustralya Parlamentosu, Google, Meta ve TikTok gibi büyük teknoloji şirketlerinin ülkedeki haber kuruluşlarıyla ticari anlaşmalar yapmasını teşvik eden yeni yasayı kabul etti.
SBS News'in haberine göre düzenleme, büyük teknoloji şirketlerinin yerel medya kuruluşlarıyla haber içeriklerinin üretimini destekleyen ticari anlaşmalar yapmasını öngörüyor.
Yasa kapsamında, belirlenen şirketlerin yeterli sayıda ticari anlaşma yapmaması halinde Avustralya'daki dijital reklam gelirleri üzerinden yüzde 2,5'e kadar ödeme alınacak. Elde edilen gelirin Avustralya'daki yerel haber kuruluşlarına aktarılması planlanıyor.

Anlaşmalar haber üretimini destekleyecek

Düzenlemeye göre teknoloji şirketleri ile haber kuruluşları arasında yapılacak anlaşmaların, haber içeriğinin üretimini desteklemesi veya platformlar üzerinden çevrim içi erişime sunulan ve yayıncılar tarafından üretilen haber içerikleriyle bağlantılı olması gerekiyor.
Avustralya hükümeti tarafından yapılan açıklamada, yasanın yürürlüğe girmesiyle dijital platformlara ticari anlaşmalar yapmaları yönünde açık bir mesaj verildiği belirtildi.
Açıklamada, anlaşmaların dijital platformların mali raporlama döneminin sonuna kadar tamamlanması gerektiği, böylece şirketlerin söz konusu döneme ilişkin yükümlülüklerini bu anlaşmalar üzerinden dengeleyebileceği ifade edildi.
Düzenlemeyle Avustralya'da faaliyet gösteren büyük dijital platformların, ülkedeki haber ekosisteminin finansmanına daha fazla katkı sağlaması amaçlanıyor.

İşte düzenlemenin öne çıkan detayları:Hangi Şirketleri Kapsıyor?

Yasa öncelikle Google (Alphabet), Meta (Facebook/Instagram) ve TikTok'u hedeflemektedir. Son aşamada Microsoft'un sahibi olduğu LinkedIn de bu kapsama dahil edilmiştir. Bu şirketlerin Avustralya'daki yıllık reklam gelirlerinin 250 milyon Avustralya dolarını ($A) aşması gerekmektedir.

Ödeme Zorunluluğu Nedir? Belirtilen teknoloji devleri, Avustralyalı yerel haber kuruluşlarıyla yeterli sayıda ve adil ticari anlaşmalar yapmazlarsa, Avustralya'daki dijital reklam gelirlerinin yüzde 2,5'i oranında bir vergiyi (harç) devlete ödemek zorunda kalacaklardır.

Temel Amaç: Hükümet bu yasa ile dijital platformların, kendi trafiklerini ve reklam gelirlerini artırmak için kullandıkları haber içeriklerini üreten yerel gazeteciliği mali olarak desteklemelerini sağlamayı amaçlamaktadır. "Adil anlaşmalar yapın" mesajı verilmektedir.

Cezadan Kurtulma Yolu: Şirketler, mali raporlama dönemlerinin sonuna kadar en az sekiz Avustralyalı haber kuruluşuyla ticari anlaşma imzalayarak bu vergiden tamamen veya kısmen kaçınabilirler. Küçük ve orta ölçekli medya kuruluşlarıyla yapılan anlaşmalar, vergi yükümlülüğünü azaltmada büyük yayıncılara kıyasla daha yüksek bir ağırlığa (offset) sahiptir.

Paranın Kullanımı: Toplanan vergi gelirleri doğrudan genel bütçeye değil, yerel ve bölgesel haber kuruluşlarını desteklemek amacıyla oluşturulan bir fona ("News Journalism Payments") aktarılacaktır.

Önemli Bir Fark: Bu yeni yasa, 2021 yılında yürürlüğe giren ve Meta'nın 2024 yılında haber paylaşımlarını durdurarak boşluğundan yararlandığı önceki kodun yerini almaktadır. Yeni düzenleme, platformda haber içeriği paylaşılıp paylaşılmadığına bakılmaksızın reklam geliri üzerinden vergi almaktadır. Bu durum, teknoloji şirketlerinin haberleri platformlarından kaldırarak ödeme yapmaktan kaçınma seçeneğini ortadan kaldırmıştır.