Marmara için dikkat çeken değerlendirme: “Adalar Fayı derinde sürünüyor olabilir”

Çınarcık Havzası’ndaki mikrodepremler dikkat çekti

Marmara Denizi'nde son 1-2 günde meydana gelen mikrodeprem hareketliliği, bölgedeki fayların davranışına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Prof. Dr. Osman Bektaş, özellikle Çınarcık Havzası’nın doğusundaki Adalar Fayı ile batısındaki Çınarcık Fayı çevresinde 10-13 kilometre derinlikte meydana gelen mikrodepremlere dikkat çekti. Bektaş, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, depremlerin bu derinliklerde yoğunlaşmasının Adalar Fayı’nın derin kesimlerinde farklı bir deformasyon mekanizmasının bulunabileceğine işaret ettiğini belirtti.

“Creep” ihtimaline dikkat çekti

Bektaş, 1963 yılında meydana gelen 6,3 büyüklüğündeki Çınarcık depreminin yaklaşık 12 kilometre derinlikte Adalar Fayı ile ilişkilendirildiğini hatırlattı. Son günlerdeki mikrodeprem aktivitesinin ise 2025 yılında meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki Silivri depreminin ardından oluşan stres değişimiyle bağlantılı olabileceğini ifade etti. Bektaş, 10-13 kilometre derinlikteki mikrodepremlerin Adalar Fayı'nın derin kesiminde “creep” yani yavaş sürünme ihtimalini destekleyen önemli bir gözlem olabileceğini kaydetti. Ancak bu değerlendirme, Marmara'da büyük deprem riskinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

“Marmara’daki fay sistemi mekanik olarak homojen değil”

Bektaş'ın değerlendirmesinde Marmara'daki fay sisteminin yalnızca tek bir mekanizma üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği vurgulandı. İzmit ile Mürefte arasında geometrik olarak süreklilik gösteren Ana Marmara Fayı'nın farklı kesimlerinde kilitlenme, sürünme ve geçişli deformasyon gibi farklı davranışların bulunabileceği belirtildi. Bektaş, merkezi Marmara'da görülebilecek sürünme ve geçişli deformasyonun, fayda biriken enerjinin bir bölümünün farklı büyüklüklerdeki depremlerle açığa çıkmasına katkı sağlayabileceğini savundu. Bu yaklaşım, Marmara'daki fayların tamamen tek parça ve aynı mekanik özelliklere sahip olduğu yönündeki değerlendirmelerin yeniden ele alınması gerektiğine işaret ediyor.

1963 ve 2025 depremleri örnek gösterildi

Bektaş, Marmara'daki fay sisteminin davranışına ilişkin değerlendirmesinde 1935, 1963 ve 2025 yıllarında meydana gelen 6 ve üzeri büyüklükteki depremlere dikkat çekti. Bektaş'a göre bu depremlerin farklı segmentlerde meydana gelmesi, Marmara'daki fay sisteminin parçalı davranışına ilişkin önemli veriler sunuyor. Ayrıca 2025 yılında gerçekleştirilen bazı jeofizik çalışmaların, bölgede akışkan içeren zayıf zonlar ile daha dirençli ve kilitli yapıların birlikte bulunabileceğine işaret ettiği ifade edildi.

“Bu durum İstanbul için rehavet nedeni değil”

Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara'daki fay sisteminde sürünme veya geçişli deformasyon ihtimalinin İstanbul açısından riskin ortadan kalktığı şeklinde yorumlanmaması gerektiğini özellikle vurguladı. Bektaş, Marmara'daki fay davranışlarının daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğini belirterek, İstanbul'un deprem hazırlık seviyesinin 7 ve üzerindeki deprem senaryoları dikkate alınarak sürdürülmesi gerektiğini ifade etti. Bektaş'ın değerlendirmesinin temel noktası, Marmara'daki fay sisteminin sanılandan daha karmaşık ve heterojen olabileceği yönünde. Ancak “creep” ihtimali, tek başına büyük deprem olmayacağı anlamına gelmiyor.